Rodzaj kadzidłowiec – Boswellia należy do rodziny osoczynowatych – Burseraceae. Kadzidłowce (drzewa) występują w Afryce Północnej i Północno-Wschodniej. Są uprawiane w Indiach i Arabii. W swoim metabolizmie wytwarzają kwasy bosweliowe (niem. Boswelliasäuren, ang. Boswellic acid)), które są zaliczane do trójterpenów. Najbardziej znanymi gatunkami kadzidłowca są: Boswellia carteri Birdwood i Boswellia serrata Roxburgh.
Dostarczają gumożywicę o nazwie Olibanum. Olibanum wypływa samoistnie z drzew kadzidłowych lub ich kora jest nacinana, przez co wyciek gumożywicy jest wymuszany. W handlu jest sprzedawana w postaci grudek, granulatu lub proszku.
Olibanum pochodzący z Indii określane jest nazwą Indian Olibanum lub Salai Guggal. Indischer Weihrauch, czyli indyjskie kadzidło z Boswellia serrata jest ujęte przez Deutscher Arzneimittel Codex z 2005 r.
Pod nazwą Indian Frankincense figuruje ten surowiec w British Pharmacopoeia z 2009 r. Zgodnie z jej wymogami: 11-keto-beta-boswellic acid C30H46O4 – m.cz.470,7 – minimum 1 % w suchym surowcu; acetyl-11-keto-beta-boswellic acid C32H48O5 – m.cz. 512,7 – minimum 1% w suchym surowcu. Strata masy po suszeniu – maximum 8%. Popiół – maximum 10%.
Badania współczesne dowiodły, że olibanum rzeczywiście działa przeciwbólowo, zmniejsza stany zapalne w przebiegu reumatyzmu, wpływa ochronnie na miąższ wątroby, antyproliferacyjnie wobec nowotworów (szczególnie Boswellia carteri), immunomodulująco, uspokajająco, przeciwbakteryjnie i wykrztuśnie. Wyniki pochodzą głównie z badań na zwierzętach.
Boswellia jest wartościowa dla medycyny sportowej. Osoby uprawiające hobbistycznie i zawodowo sport zawsze narażone są na nadwyrężenia układu narządów ruchu, szczególnie stawów. Po intensywnych wysiłkach fizycznych i treningu, np. u biegaczy, dośc często dochodzi do spastyczności mięśni szkieletowych, powstawania zakwasów, wysięków prozapalnych. Boswellia w monopreparatach i w lekach złożonych (np. z imbirem, kurkumą, mirrą, hakoroślą – Harpagophytum) będzie wspomagała procesy naprawcze i rekompensacji fizjologicznej oraz zapobiegała niepożądanym procesom zapalnym oraz zwyrodnieniowym (degradacyjnym w tkance chrzęstnej).
Olejek eteryczny uzyskiwany z Olibanum zawiera alfa-pinen, alfa- i beta-felandren octan-1-oktylu, dipenten, limonen, alfa-tujen, mircen, p-cymen, humulen, gwajen beta, farnezol, borneol, karwon, octan terpinylu, beta-jlangen, beta-kadinen, trans-bergamoten i in. Olibanum posiada około 5-10% olejku eterycznego, ponadto 60-70% żywic i ok. 20% gum (galaktoza, arabinoza, kwas metyloglukuronowy).
Olibanum jest skłądnikiem niektórych kosmetyków (mydła, lotio, perfumy, kremy, balsamy, żele i płyny do kąpieli). Zawartość Olibanum w kosmetykach nie przekracza 1%.
Olejek bosweliowy (dostępny w handlu) i Olibanum pobudzają miesiączkowanie i wzmagają wentylację płuc (częstość oddechów). Zwiększają też diurezę.
Dr Henryk Różański
